مهدویت در قرآن کریم 17

تحقق وعده الهى
    

  (قُلْ مَنْ کانَ فِی الضَّلالَةِ فَلْیَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ مَدًّا حَتّى إِذا رَأَوْا ما یُوعَدُونَ إِمَّا الْعَذابَ وَ إِمَّا السّاعَةَ فَسَیَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَکانًا وَ أَضْعَفُ جُنْدًا وَ یَزیدُ اللّهُ الَّذینَ اهْتَدَوْا هُدًى وَ الْباقِیاتُ الصّالِحاتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِّکَ ثَوابًا وَ خَیْرٌ مَرَدًّا);(1)

  «بگو: هر که در گمراهى است )خداى (رحمان به او تا زمانى مهلت مى دهد، تا وقتى )که (آنچه به آنان وعده داده مى شود; یا عذاب، یا روز رستاخیز را ببیند. پس به زودى خواهند دانست جایگاه چه کسى بدتر و سپاهش ناتوان تر است. و خداوند کسانى را که هدایت یافته اند، بر هدایتشان مى افزاید و نیکى هاى ماندگار، نزد پروردگارت از حیث پاداش بهتر و خوش فرجام تر است».

تفسیر آیه

  این آیه به ستمگران هشدار مى دهد گمان نکنند ثروت و امکانات دنیا مایه رحمت است; بلکه چه بسا دلیل عذاب باشد! هر کس به گمراهى خود اصرار بورزد، خداوند به او مهلت مى دهد و این زندگى مرفّه را براى او برقرار مى دارد تا زمان وعده برسد و با چشم خود عذاب را ببیند. در این روز آنان در مى یابند که جایگاه چه کسى بدتر و لشکرش ناتوان تر است.

  به هر حال، عده اى هستند که با غرق شدن در گمراهى و اصرار بر طریق ضلالت، قابلیت هدایت را در درون خود از بین مى برند. نعمت هاى مادى خدا عذاب هایى براى آنان خواهد بود; چرا که این امکانات باعث غفلت و غرور بیشتر آنها و فراموشى کامل خداوند مى شود و به جاى آنکه این نعمت ها در راه رشد استفاده شود، در راه فساد و ظلم به کار مى رود.

  در برابر این افراد کسانى هستند که هدایت الهى را مى پذیرند و در طریق حقیقت و راستى و صلاح گام مى نهند. کارهاى صالح آنان باقى مى ماند و این اعمال و آثار نزد خدا ثواب بیش تر و سرانجام نیک ترى دارد.

تأویل آیه

  در روایات به معانى دیگر آیه شریفه اشاره شده است; چنان که امام صادق(علیه السلام)مى فرماید:

  «اَمّا قُوله (حَتّى اِذا رَأوا ما یُوعَدُون)فَهُوَ خُروجُ القائِمِ(علیه السلام)وهُوَ السّاعَةُ فَسَیَعلَمُونَ ذلِکَ الیَومَ وما نَزَلَ بِهِم مِنَ اللّهِ عَلى یَدَی قائِمه، فَذلِکَ قُولُهُ «مَنْ هُوَ شَرٌ مَکاناً» یعنى عِندَالقائِمِ «وَاَضعَفُ جنداً».

  قُلتُ: قُولُه «وَیَزیدُ اللّهُ الَّذینَ اهتَدَوا هُدًى»؟ قالَ: یَزیدُهُم ذلِکَ الیَومَ هُدًى عَلى هُدى بِاتِّباعِهِم القائِمُ حَیثُ لایَجحَدُونَهُ وَلایُنکِرُونَه»;(2)

  اما قول خداوند «حَتّى اِذا رَأوا ما یُوعَدُونَ» پس آن خروج قائم(علیه السلام) است و آن ساعت است. پس به زودى آنان آن روز را مى بینند و آنچه از سوى خدا بر آنان به دستان قائم(علیه السلام)فرود مى آید. پس آن قول خداوند است «مَنْ هُوَ شرٌ مَکاناً»; یعنى، هنگام )ظهور (قائم و «وَاَضعَفُ جنداً» پرسیدم: منظور از «وَیَزِیدُاللّهُ...» چیست؟ فرمود: خداوند. در آن روز هدایت را بر هدایت، به خاطر پیروى آنان از حضرت قائم(علیه السلام)مى افزاید; چرا که او را رد و انکار نمى کنند.

  امام هادى(علیه السلام) نیز در ضمن روایتى طولانى به همین مطلب اشاره دارد:

  «قُلتُ: (حَتّى إِذا رَأَوْا ما یُوعَدُونَ فَسَیَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ ناصِرًا وَ أَقَلُّ عَدَدًا)یعنى بِذلِکَ القائِمَ وَاَنصارَهُ»;(3)

  گفتم: مراد از آیه «حتى اذا رأوا...» چیست؟ فرمود: مراد حضرت قائم(علیه السلام) و یاران او است.

  طبق این احادیث، یکى از مصادیق آیه، «زمان ظهور» است که براى نااهلان همراه با عذاب و سختى و براى اهل حق همراه نصرت و یاورى است و براى اهل ایمان و افرادى که راهنمایى و ارشاد خدا را پذیرفته اند; فزونى هدایت است.

چند نکته

  1. قیام حضرت مهدى(علیه السلام)، تجلّى وعده خدا براى پیروزى لشگر ایمان بر سپاه کفر است.

  2. خروج و قیام حضرت، ناگهانى بوده و همراه با هلاکت و نابودى دنیاپرستان است; بنابراین آدمى باید پیش از ظهور، خود را از صف آنان خارج سازد و از اهل حق باشد.

  3. در روزگار تجلّى حق و ظهور حضرت، هدایت ها پى درپى بر مردم نازل مى شود. البته بهره بردن از این هدایت ها براى کسى است که در خود قابلیت ایجاد کرده و گام اولیه را برداشته باشد (ذلِکَ الکِتابُ لارَیبَ فِیه هُدىً لِلمُتَّقِینَ);(4) پس باید حرکت نخست از انسان شروع شود.

  4. دریافت هدایت با تبعیت آمیخته است. پس هر چه تبعیت کامل تر باشد، شخص از هدایت هاى بیشترى بهره مند مى شود. البته این پیروى از روى آگاهى و شناخت امام زمان(علیه السلام) است.

------------------------------------------

1. مریم(19)، آیه 75 و 76.

2. کافى، ج 1، ص 431، ح 90.

3. همان، ص 432، ح 91.

4. بقره(2)، آیه 2.

/ 0 نظر / 7 بازدید